Beslenmede nörolojik sürpriz: Yüksek yağlı diyetin beyindeki beklenmedik etkisi ortaya çıkarıldı

Beslenme ve beyin sağlığı arasındaki ilişkiye dair ezber bozan bir bilimsel araştırma yayımlandı. İtalya’da yürütülen çalışmada, ergenlik dönemindeki dişi farelerde yüksek yağlı diyetin hafıza merkezindeki sinirsel bağlantıları kısa vadede güçlendirdiği ve beynin uyum yeteneğini artırdığı tespit edildi.

ERGENLİK DÖNEMİNDE DİŞİ BEYNİNİN METABOLİK YANITI

Scientific Reports’ta yayımlanan araştırmada bilim insanları, beyin devrelerinin gelişimini sürdürdüğü ergenlik ve genç yetişkinlik dönemindeki 31 dişi fareyi beş hafta boyunca takip etti. Deney grubundaki fareler kalorilerinin yüzde 58’ini yağlardan (hindistan cevizi ve aspir yağı) alan bir diyetle beslenirken, kontrol grubu yüzde 11 yağ içeren standart diyetle takip edildi.

İkinci haftadan itibaren yüksek yağlı diyetle beslenen grupta belirgin bir kilo artışı kaydedildi. Kan analizlerinde doygunluk hormonu olan leptin seviyelerinde yükselme, metabolizma düzenleyici adiponektin hormonunda ise düşüş gözlendi. Ancak vücuttaki iltihap (enflamasyon) göstergelerinde iki grup arasında bir fark saptanmadı.

HAFIZA MERKEZİNDEKİ SİNİRSEL İLETİM YÜZDE 55 ORANINDA GÜÇLENDİ

Araştırmacılar, öğrenme ve hafızadan sorumlu temel bölge olan hipokampustaki sinir hücresi bağlantılarının (sinapslar) uyarılara verdiği yanıtları ölçümledi. Elektriksel stimülasyondan 40 dakika sonra yapılan ölçümlerde, yüksek yağlı beslenen farelerin beyin dokusundaki sinyal iletim gücünün taban seviyenin yüzde 55 üzerine çıktığı görüldü. Kontrol grubunda bu oran yüzde 28 seviyesinde kaldı.

“Uzun süreli potansiyalizasyon” (LTP) olarak adlandırılan ve beynin yeni bilgileri işleme ve bağlantılarını yeniden yapılandırma yeteneğini simgeleyen bu hücresel güçlenme, yüksek yağlı diyetin beynin adaptasyon kapasitesini geçici olarak artırdığını kanıtladı.

İŞE YARAMAYAN ESKİ BİLGİLERİ DAHA HIZLI TERK EDİYORLAR

Otomatik izleme sistemleri (IntelliCage) aracılığıyla yürütülen davranış testlerinde, farelerin su kaynaklarının yerini öğrenme ve değişen koşullara uyum sağlama yetenekleri incelendi. Su mekanizmasının yeri değiştirildiğinde, yüksek yağlı gruptaki farelerin eski ve geçersiz bilgiye takılı kalmayıp yeni düzenlemeye daha hızlı adapte oldukları ve eski köşeyi daha az ziyaret ettikleri belirlendi.

Bilim insanları, metabolik değişimlerin başladığı ilk aşamalarda beynin bu hücresel esneklik sayesinde öğrenme yetisini korumaya yönelik savunmacı bir adaptasyon geliştirdiğini ifade ediyor.

İNSAN SAĞLIĞI İÇİN HENÜZ DOĞRUDAN BİR TAVSİYE NİTELİĞİ TAŞIMIYOR

Araştırma ekibi, elde edilen verilerin yüksek yağlı gıdaların insan beynine faydalı olduğu anlamına gelmediğinin altını çiziyor. Kemirgenler üzerinde yapılan geçmiş araştırmaların şekerli ve yağlı diyetleri uzun vadede kalıcı hafıza kayıplarıyla ilişkilendirdiğini hatırlatan uzmanlar; bu adaptasyonun ne kadar süre korunduğunu ve ilerleyen yaşlarda bir zihinsel gerilemeye yol açıp açmayacağını belirlemek için daha uzun soluklu çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.