Sosyal Medya Kısıtlaması Geliyor: Hangi Grupları Etkileyecek, e-Devlet Üzerinden Yaş Doğrulama Nasıl Gerçekleşecek?
Damla Turan 
15 yaşının altında olan çocuklara sosyal medya hizmeti sunulmasını yasaklayan düzenleme, 1 Kasım’da yürürlüğe girecek. Yeni hesap açacak olanların yaşlarını e-Devlet üzerinden doğrulaması gerekecek. Mevcut hesaplar için son tarih ise 31 Mart 2027. Bazı haberlerde yer alan ‘hesaplar yarın kapanacak’ ifadesi ise yanıltıcı olabilir. İşte bu düzenlemeyle ilgili en çok merak edilen sorular ve cevapları.
15 yaş altı için sosyal medya kısıtlaması başlıyor: Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları
Düzenleme kimleri kapsıyor?
10 Ekim’de Resmi Gazete’de yayımlanan Siber Güvenlik Başkanlığı’nın hazırladığı yönetmelik çerçevesinde sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu durumda yükümlülük doğrudan platforma ait olup, çocuğa veya ebeveyne değil. Bu yaştaki kullanıcıların hesap açma talepleri onaylanmayacak; ailenin izni durumu değiştirmeyecek.
Hesaplar 1 Kasım’da mı kapatılacak?
Hayır. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin (DMM) yaptığı açıklamaya göre bu kural, sadece 1 Kasım’dan itibaren yeni oluşturulan hesaplar için geçerli olacak. Mevcut hesapların yaş doğrulamasının ise 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekiyor. Eğer bir kullanıcının yaşı 15’ten küçükse, o hesabın kapatılması söz konusu olacak.
e-Devlet üzerinden yaş doğrulama nasıl yapılacak?
Kullanıcı hesap açarken e-Devlet Kapısı’na yönlendirilecek ve oradan bir ‘yaş doğrulama belirteci’ alacaktır. Bu sistem yalnızca kullanıcının yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını kontrol etmektedir; kişisel bilgiler platforma iletilmeyecek, sadece ‘yaş şartı sağlandı’ bilgisi aktarılacaktır. Şüpheli durumlarda platformlar tekrar doğrulama talep edebilir.
Canlı yayın ve kişiselleştirilmiş reklam devre dışı kalıyor.
15 yaşını dolduran gençler ne yapacak?
15 yaşını dolduran kullanıcılar sosyal medya platformlarını kullanmaya devam edecek ancak ‘ayrıştırılmış hizmet’ alacaklar. Yönetmeliğe göre bu hesaplar varsayılan olarak gizli açılacak ve yüksek gizlilik ayarlarıyla çalışacaktır. Canlı yayın ve kişiselleştirilmiş reklamlar kapatılacak, takipçi listeleri diğer kullanıcılar tarafından görülemeyecek; mesajlaşma yalnızca takip edilen hesaplardan yapılabilecektir. Bakan Göktaş’ın belirttiğine göre sınırsız kaydırma gibi özellikler de kısıtlanabilir, ekran kaydı engellenecektir; mesajlarda okundu bilgisi kapatılacaktır.
Ebeveynlere hangi yetkiler tanınıyor?
Patformların ebeveynlere hesap ayarlarını görüntüleme, kullanım süresini sınırlama ve ücretli işlemleri onaylama veya engelleme imkanı sağlaması gerekiyor.
Kapsam dışında kalan kimler var, oyunlar etkilenecek mi?
Bazı haberlerde dijital oyunların sosyal medya kısıtlamalarının dışında tutulduğu belirtildiği görülüyor. Bakan Göktaş da amacın oyunları yasaklamak değil, Türkiye’de denetim için bir muhatap oluşturmak olduğunu ifade etti; Türkiye’de 100 binden fazla kullanıcıya sahip oyun platformlarına temsilci zorunluluğu getirildi. Yönetmelikte istisnalar net bir şekilde belirtilmediği için hangi uygulamaların kapsama alınacağı platformların açıklamalarıyla belirlenecektir.
Doğrulama adına gelen dolandırıcılık mesajlarına dikkat!
DMM, düzenlemenin dolandırıcılar tarafından istismar edilebileceği konusunda uyardı. ‘Hesabınız bugün kapanacak’ gibi mesajlara itibar edilmemeli; doğrulama işlemi yalnızca turkiye.gov.tr veya resmi e-Devlet uygulamasından gerçekleştirilmelidir. SMS, e-posta ya da sosyal medyadan gelen bağlantılara tıklanmamalıdır; e-Devlet şifresi, SMS kodu veya kart bilgileri kimseyle paylaşılmamalıdır.
