Damla Turan 
Çinli araştırmacılar ve mühendisler, fiber optik iletişim teknolojisinde yeni bir dünya rekoruna imza attı. Ekip, tek bir fiber optik kablo üzerinden saniyede 3,2 petabit (Pbps) veri aktarımını gerçek zamanlı olarak gerçekleştirdi. Bu sonuç, aynı araştırma grubunun yılın başlarında ulaştığı 2,5 petabitlik rekoru geride bıraktı.
Saniyede 20 bin 4K film aktarabilecek hız
Araştırmacıların geliştirdiği sistem, 10,3 kilometrelik mesafede 24 çekirdekli özel bir fiber optik kablo kullanıyor. Bir petabit, 1.000 terabite karşılık geliyor. Araştırmacıların ulaştığı 3,2 petabitlik hız ise teorik olarak saniyede 20 binden fazla 4K filmin aktarılmasına eş değer. Tabii ki bu karşılaştırma, sıkıştırma ve dosya boyutları gibi değişkenlere bağlı olarak farklılık gösterebilir.
Ekip, rekoru Çin Bilgi ve İletişim Teknolojileri Akademisi (CICT) bünyesindeki Ulusal Optik İletişim Teknolojileri ve Ağları Laboratuvarı, Peng Cheng Laboratuvarı ve FiberHome Fujikura araştırmacılarıyla birlikte elde etti. Sistem, üç farklı dalga boyu bandında binlerce paralel iletişim kanalını aynı anda kullanıyor. Araştırmacılar ayrıca kendi geliştirdikleri optik modüllerden yararlanarak gerçek zamanlı veri aktarımını hedefledi.
Açıklanan 3,2 petabitlik değer, verinin aynı anda iki yönde aktarıldığı çift yönlü iletişimi kapsıyor. Benzer fiber optik düzeneklerle laboratuvar ortamında daha yüksek hızlara ulaşılmış olsa da bu çalışmaların bazılarında deneysel donanımlara ve özel sinyal işleme sistemlerine ihtiyaç duyulmuştu. Yeni çalışmanın öne çıkan yönü ise gerçek zamanlı aktarım yaklaşımı.
Yapay zeka veri merkezleri için neden önemli?
Yapay zeka modellerinin eğitimi ve çalıştırılması, veri merkezleri arasında büyük miktarda verinin sürekli aktarılmasını gerektiriyor. Geleneksel tek modlu fiber optik kabloların kapasite sınırlarına yaklaşması, daha yüksek bant genişliği sağlayan yeni çözümlere duyulan ihtiyacı artırıyor. 24 çekirdekli fiber teknolojisi, aynı kablo içerisinde birden fazla bağımsız veri yolu oluşturarak toplam kapasiteyi yükseltebiliyor.
Bu yaklaşımın geliştirilmesi ise, büyük yapay zeka kümelerinin birbirine bağlanması ve veri merkezleri arasındaki iletişimin hızlandırılması açısından avantaj sağlayabilir. Teknoloji ayrıca gelecekteki 6G ağlarının omurga bağlantılarında ve yüksek performanslı hesaplama merkezleri arasındaki iletişimde kullanılabilir.
Bununla birlikte, laboratuvarda elde edilen rekor hızın doğrudan ev interneti bağlantılarına taşınması beklemek doğru olmaz. Ticari kullanım için maliyet, altyapı uyumluluğu ve sistemin ölçeklendirilmesi gibi konuların da çözülmesi gerekiyor.
